Σε επανέκδοση: «Η Γκαρσονιέρα» (1960)

Γράφει η Βίβιαν Μελικόκη

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Ο Σι Σι Μπάξτερ (Τζακ Λέμον) είναι ένας υπάλληλος γραφείου, ο οποίος ευνοεί τους συναδέλφους του παραχωρώντας τους το κλειδί της γκαρσονιέρας του για τις εξωσυζυγικές τους περιπέτειες. Ανάμεσά τους είναι και το αφεντικό του, ο Τζέι Ντι Σέλντρεϊκ (Φρεντ Μακ Μάρεϊ), που ο Μπάξτερ μαθαίνει πως χρησιμοποιεί το διαμέρισμά του για να κοιμάται με τη Φραν Κιούμπελικ (Σίρλεϊ Μακ Λέιν), μια γλυκιά χειρίστρια ανελκυστήρων, με την οποία είναι ερωτευμένος. Οι συγκυρίες θα φέρουν τον Μπάξτερ πιο κοντά με τη γυναίκα των ονείρων του, διακινδυνεύοντας τη θέση του.

Ο ευφυής κατ΄ εμένα σκηνοθέτης δεν είναι μόνο αυτός που θα συλλάβει μια εντελώς καινοφανή ιδέα ή θα εντρυφήσει σε ένα ακανθώδες ζήτημα βγαλμένο από τα σκοτεινά μύχια της ανθρώπινης ύπαρξης και θα τη μετατρέψει σε αφήγηση και εικόνες, αλλά και αυτός που θα καταπιαστεί με ένα καθημερινό θέμα και θα το ανάγει στη σφαίρα του κλασικού.

Αυτό καταφέρνει να κάνει όλως επιτυχώς ο Μπίλι Γουάιλντερ με τη «Γκαρσονιέρα» («The Apartment», 1960). Μια επιτυχία, άλλωστε, που επισφραγίστηκε από εισπράξεις και βραβεύσεις. Ενδεικτικά ας αναφέρουμε ότι «Η Γκαρσονιέρα» είχε ήδη διπλασιάσει το ύψους 3 εκατομμυρίων δολαρίων μπάτζετ της, όταν τον Απρίλιο του 1961 ο ίδιος ο Γουάιλντερ αποσπούσε τρία από τα συνολικά πέντε Όσκαρ της ταινίας –αυτά της σκηνοθεσίας, του πρωτότυπου σεναρίου και της καλύτερης ταινίας-, καθιστώντας τον έναν από τους μόλις ελάχιστους δημιουργούς που έχουν καταγράψει ένα τέτοιο επίτευγμα.

Όλα καλά ως εδώ. Αυτά συνέβησαν το 1960, μισό αιώνα πριν, τι με αφορά εμένα σήμερα, στο 2020; Αρχικά, δυστυχώς ή ευτυχώς, ανέκαθεν την ανθρώπινη φύση τη βασανίζουν κάποιοι κοινοί καημοί ανεξάρτητα σε ποιο μήκος ή πλάτος του κόσμου μας βρίσκεσαι. Στο επίκεντρο του φιλμ, λοιπόν, βρίσκεται ο προαιώνιος καημός της αναζήτησης στέγης των «παράνομων» περιπετειών. Άλλωστε, αναμφισβήτητα μπορεί και σήμερα μια «Γκαρσονιέρα» να υπάρχει κάπου δίπλα σου. Και, εν προκειμένω, ποια καλύτερη λύση για τα στελέχη μιας πολυπληθούς ασφαλιστικής εταιρείας από την γκαρσονιερούλα ενός φιλόδοξου, υποτακτικά καλόβολου υπαλλήλου του 19ου ορόφου; Συνέπεια τούτου, μια σειρά ευτράπελων που πλήττει «κατακούτελα» τον δύσμοιρο εργαζόμενο Σι Σι Μπάξτερ. Αρχικά, οι εξέχουσες «κριτικές» των στελεχών της εταιρείας τού εξασφαλίζουν την πολυπόθητη προαγωγή. Φτάνει έτσι στα αυτιά του μπερμπάντη Διευθυντή Προσωπικού, αυτό που καθιστά τον Μπάξτερ τόσο χαρισματικό (η ύπαρξη δηλαδή εκείνης της «ευκολίας»), με αποτέλεσμα να επιθυμεί και ο ίδιος να εκμεταλλευτεί τη γκαρσονιέρα για χαρεί ιδιωτικώς τα νάζια της γλυκιάς χειρίστριας ανελκυστήρα που ερμηνεύει η Σίρλεϊ Μακ Λέιν. Τότε είναι που τα πράγματα αρχίζουν και περιπλέκονται παντοιοτρόπως.

Δευτερευόντως, η διαχρονική στόφα του έργου έγκειται και στη μαεστρία του Γουάιλντερ. Ο ίδιος παίρνει ένα θέμα χιλιοπαιγμένο και –ας μας επιτραπεί η έκφραση– παρα…διασκευασμένο, και του δίνει άλλη μορφή και οντότητα. Για εμένα προσωπικά, το αποτέλεσμα φαντάζει τόσο φρέσκο και ανάλαφρο όσο μια καλοχτυπημένη, δροσιστική μους λεμονιού, συνοδευόμενη από φύλλα δυόσμου. Μάλιστα, αν δεν μας το υπενθύμιζε το αρχικό voice-over που τοποθετεί σαφώς χρονικά την αφήγηση τον Νοέμβριο του 1959 (“On November 1st, 1959, the population of New York City was 8,042,783”), οι μοντέρνες για την εποχή γραφομηχανές, καθώς και η ίδια η ύπαρξη του επαγγέλματος της χειρίστριας ανελκυστήρα, -εξαιρώντας βέβαια ζητήματα που θα «κόβονταν» για λόγους πολιτικής ορθότητας- θα νόμιζες πως η ταινία θα είχε γυριστεί χ θ ε ς.

Σε αυτό συμβάλλουν βεβαίως-βεβαίως η αεικίνητη παρουσία του αείμνηστου βιρτουόζου της κωμωδίας Τζακ Λέμον, ο οποίος έρχεται φορτσάτος από τηγνωστή σε όλους επιτυχία «Μερικοί το Προτιμούν Καυτό» (1959), η σπουδαία σκηνογραφία του Αλεξάντερ Τράουνερ που δίνει χώρο και χρόνο στο φιλμ, καθώς και η -αδύνατον να παραλειφθεί- γλυκιά και τσαχπίνικη ερμηνεία της μόλις 26χρονης –τότε– ΜακΛέην.

Αν, λοιπόν, αναρωτιέστε πώς να περάσετε τον χρόνο σας ποιοτικά και συνάμα διασκεδαστικά την εβδομάδα που διανύουμε, η πρόταση μας δεν είναι άλλη από το να ξαναζήσετε αυτή τη ρομαντική κωμωδία κάτω από τον έναστρο ουρανό.

Βαθμολογία: 4/5

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s