Οι πέντε ταινίες που είχαν «προβλέψει» την πανδημία του κορονοϊού!

Από τον Νίκο Γαργαλάκο

Αθήνα, 13 Μαρτίου 2020: Μετά τα σχολεία, ο νέος κορονοϊός βάζει «λουκέτο» και στα σινεμά! Η ανακοίνωση έρχεται διά στόματος εκπροσώπου του υπουργείου Υγείας για την επιδημία, Σωτήρη Τσιόδρα, και εκτός από τις κινηματογραφικές αίθουσες αφορά τα θέατρα, τα κέντρα διασκέδασης και τα γυμναστήρια. Ούτως ή άλλως, μόλις μία νέα κυκλοφορία επρόκειτο να εγκαινιασθεί στις ελληνικές αίθουσες αυτή την εβδομάδα (όλες οι υπόλοιπες προγραμματισμένες ταινίες είχαν ήδη ακυρωθεί), όμως τελικά δεν ήταν γραφτό της να προβληθεί.

Την αμέσως προηγούμενη ημέρα, η κρίση του «φονικού» κορονοϊού είχε κηρυχθεί και επίσημα ως πανδημία, με τον γενικό διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Άντανομ Γεμπρεγεσούς, να κάνει λόγο για 121.564 κρούσματα σε 114 χώρες. Ήδη πάνω από 4 χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, με πολλά κράτη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, να προβαίνουν στη λήψη έκτακτων περιοριστικών μέτρων σε χώρους δημοσίων συναθροίσεων για την αποφυγή των κοινωνικών επαφών που μπορούν να θέσουν εκτός ελέγχου τη διάδοση του ιού.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, και με τους συμπολίτες μας να περιορίζουν ολοένα και περισσότερο τις εξόδους τους υπό τον φόβο της μόλυνσης από τον επικίνδυνο ιό, εμείς επισκεπτόμαστε για λίγο την «ταινιοθήκη» των προηγούμενων δεκαετιών, ανακαλώντας στη σκέψη μας τις ταινίες που μας είχαν προϊδεάσει για την καθημερινότητα που ζούμε το τελευταίο διάστημα. Ποιες είναι λοιπόν οι ταινίες που «πρόβλεψαν» την πανδημία του κορονοϊού; Οι παρακάτω συνιστώνται για θέαση… κατ’ οίκον!

1. «Contagion» (2011) του Στίβεν Σόντερμπεργκ

oi-pente-tainies-pou-eixan-provlepsei-tin-pandimia-tou-coronoiou-1

Το θρίλερ «Contagion» κερδίζει δικαιωματικά τον τίτλο της χολιγουντιανής ταινίας που μάντεψε με μεγαλύτερη ακρίβεια την πανδημία του κορονοϊού, και δεν είναι τυχαίο που τις τελευταίες εβδομάδες έχει γίνει «viral», κερδίζοντας πολλή περισσότερη δημοσιότητα από όση είχε συγκεντρώσει κατά την έξοδό της στις αίθουσες πριν από μία περίπου δεκαετία. Η πλοκή ακολουθεί την ταχεία διάδοση ενός -πολύ πιο θανατηφόρου από τον COVID-19- αερομεταφερόμενου ιού που σκοτώνει κόσμο και κοσμάκη μέσα σε διάστημα ολίγων ημερών. Καθώς η επιδημία εξαπλώνεται με ραγδαίους ρυθμούς, οι τοπικές αρχές και η παγκόσμια ιατρική κοινότητα αγωνίζονται για να περιορίσουν τον κίνδυνο και να ελέγξουν τον πανικό που εξαπλώνεται γρηγορότερα από τον ίδιο τον ιό. Ταυτόχρονα, οι απλοί άνθρωποι πασχίζουν να επιβιώσουν και το εμπόριο ελπίδας ευδοκιμεί, σε μια κοινωνία που κατακερματίζεται και παραδίδεται στο χάος. Εκτός από τον αναγνωρισμένο σκηνοθέτη Στίβεν Σόντεμπεργκ, πόλος έλξης της ταινίας είναι και το λαμπερό καστ, με τους Ματ Ντέιμον, Μαριόν Κοτιγιάρ, Κέιτ Γουίνσλετ, Γκουίνεθ Πάλτροου, Τζούντ Λο και Λόρενς Φίσμπερν.

Γιατί να τη δείτε: Επειδή είναι η ταινία που βλέπουν -κυριολεκτικά- οι πάντες αυτή την περίοδο! Αφού εισέβαλε ορμητικά στην πλατφόρμα ενοικίασης ταινιών του αγγλικού iTunes, το «Contagion» είναι πλέον η δεύτερη πιο δημοφιλής επιλογή στον κατάλογο της Warner Bros… και έπεται συνέχεια. Από τον τρόπο εξάπλωσης της νόσου μέχρι τη «βήμα-βήμα» προσέγγιση και τις στρατηγικές των αρχών για τον περιορισμό της, η ταινία στα πρώτα στάδια της πλοκής της αποτελεί την πιο αληθοφανή χολιγουντιανή εκδοχή της σημερινής κατάστασης που βιώνουμε, και αυτό σίγουρα είναι επαρκές κίνητρο για τον θεατή. Ακόμη κι αν το δεύτερο μέρος του έργου συμβιβάζεται με μπόλικα βολικά κλισέ.

2. «Οι Δώδεκα Πίθηκοι» («Twelve Monkeys», 1995) του Τέρι Γκίλιαμ

oi-pente-tainies-pou-eixan-provlepsei-tin-pandimia-tou-coronoiou-2

Μπορεί να μην εστιάζει στην ισορροπούσα σε τεντωμένο σκοινί καθημερινότητα μιας εν εξελίξει πανδημίας, ωστόσο η αριστουργηματική ταινία επιστημονικής φαντασίας του Τέρι Γκίλιαμ χρησιμοποιεί ως όχημα της πλοκής τη διασπορά ενός θανατηφόρου μεταλλαγμένου ιού για να μας ξεναγήσει στο πριν και το μετά. Εμπνευσμένο από μια εξαιρετική ασπρόμαυρη γαλλική ταινία μικρού μήκους («La Jetée», 1962), το «Twelve Monkeys» επισκέπτεται το 2035 και παρουσιάζει με όρους αριστοτεχνικής δυστοπικής σάτιρας (όχι ιδιαίτερα δύσκολο για τον δημιουργό που μας έχει χαρίσει το κορυφαίο «Brazil» του 1985) μια αποδεκατισμένη ανθρωπότητα που πλέον κατοικεί στα έγκατα της γης, καθώς στην επιφάνεια η ατμόσφαιρα είναι μολυσμένη από τον ιό και μόνο τα ζώα επιβιώνουν. Οι επιστήμονες παροτρύνουν έναν κατάδικο να ταξιδέψει πίσω στο παρελθόν με τη συνδρομή μιας πειραματικής «μηχανής του χρόνου», ώστε να ιχνηλατήσει την πηγή του ιού και να βοηθήσει την ανθρωπότητα να βρει το αντίδοτο.

Ο Γκίλιαμ μάς ρίχνει με τα μούτρα στα άδυτα μιας «ιδιοφυούς» και «διαφωτιστικής» τρέλας, που υπό το σκωπτικό πρίσμα της ξεγυμνώνει τις σκοτεινές πτυχές του ανθρωπίνου είδους. Μάλιστα σε κάποια σημεία σε κάνει να αμφιβάλλεις για το αν τελικά δικαιούμαστε τη σωτηρία. Μοναδικό επιχείρημα υπέρ των ανθρώπων, τα σποραδικά παραδείγματα ανιδιοτελούς αγάπης.

Γιατί να τη δείτε: Γιατί είναι η καλύτερη ταινία του Τέρι Γκίλιαμ (μαζί με το «Brazil») και σίγουρα η καλύτερη της παρούσας λίστας… με διαφορά! Το μέλος των εμβληματικών «Μόντι Πάιθον» βρίσκεται σε τρελά κέφια και καθοδηγεί την τριπλέτα των Μπρους Γουίλις (στον πρωταγωνιστικό ρόλο του Τζέιμς Κόουλ), Μαντλίν Στόου (στον ρόλο της ψυχιάτρου Κάθριν Ρέιλι) και Μπραντ Πιτ (η αποκάλυψη της ταινίας στο ρόλο του παρανοϊκού ακτιβιστή Τζέφρι Γκόινς) σε εκπληκτικές ερμηνείες.

3. «Το Ξέσπασμα» («Outbreak», 1995) του Βόλφγκανγκ Πέτερσεν

oi-pente-tainies-pou-eixan-provlepsei-tin-pandimia-tou-coronoiou-3

Άλλη μια αμερικανική παραγωγή, αυτή τη φορά σε σκηνοθεσία Βόλφγκανγκ Πέτερσεν («Das Boot», 1981). Ακολουθώντας μια σημαντικά πιο προσγειωμένη -και συμβατική- προσέγγιση σε σχέση με το «Twelve Monkeys», η ταινία καταπιάνεται με την ακούσια μεταφορά ενός ιού τύπου-Έμπολα από την Αφρική στις ΗΠΑ, όπου και προκαλεί μια άνευ προηγουμένου επιδημία σε μια μικρή παράκτια πόλη της Καλιφόρνια. Ο στρατιωτικός ιατρός Σαμ Ντάνιελς (Ντάστιν Χόφμαν) και η ερευνητική του ομάδα αγωνίζονται ενάντια στον χρόνο για να περιορίσουν τη διάδοση του θανατηφόρου νοσήματος και να σώσουν τις ζωές των κατοίκων της πόλης προτού αναλάβουν την κατάσταση τα ανώτερα κλιμάκια του στρατού. Με τους Ντάστιν Χόφμαν, Ρενέ Ρούσο, Μόργκαν Φρίμαν, Κούμπα Γκούντινγκ Τζούνιορ, Κέβιν Σπέισι, Ντόναλντ Σάδερλαντ και Πάτρικ Ντέμπσι.

Γιατί να τη δείτε: Μπορεί να μην είναι μια πραγματικά αξιομνημόνευτη προσπάθεια, αλλά σίγουρα παρουσιάζει ενδιαφέρον το πού θα μπορούσαν να φθάσουν οι στρατιωτικές και πολιτικές υγειονομικές υπηρεσίες μιας χώρας προκειμένου να περιορίσουν μια θανατηφόρο μεταδοτική ασθένεια.

4. «Variola Vera» (1982) του Γκόραν Μάρκοβιτς

oi-pente-tainies-pou-eixan-provlepsei-tin-pandimia-tou-coronoiou-4

Φεύγουμε από το Χόλιγουντ και πάμε στη γειτονική πρώην Γιουγκοσλαβία. Η ταινία του Γκόραν Μάρκοβιτς εξιστορεί το αληθινό χρονικό της περιβόητης επιδημίας ευλογιάς στο κομμουνιστικό Βελιγράδι της δεκαετίας του ’70. Να σημειωθεί ότι την ασθένεια έφερε ένας Μουσουλμάνος προσκυνητής, επιστρέφοντας από τη Μέκκα στο Κόσοβο, θυμίζοντάς μας την περίπτωση του γκρουπ των Ελλήνων προσκυνητών που έφεραν τον κορονοϊό από τους Αγίους Τόπους. Το κύριο τμήμα της πλοκής διαδραματίζεται στο νοσοκομείο-καραντίνας της γιουγκοσλαβικής πρωτεύουσας. Με τους Ράντε Σερμπέτζια («Η Αρπαχτή», 2000), Έρλαντ Τζόζεφσον («Η Θυσία», 1986), Ντουσίτσα Ζεγκάρατς.

Γιατί να τη δείτε: Πέραν της τεχνικής και εικαστικής της αρτιότητας, η συνταρακτική αυτή «κατάθεση» απεικονίζει με ωμό ρεαλισμό τον φόβο, τον πανικό και την απελπισία των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να παραμείνουν σε καραντίνα στο γενικό νοσοκομείο του Βελιγραδίου. Εντάσσει σε μια καθηλωτική, κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, εντός της οποίας παρακολουθούμε τη συμπεριφορική απόκριση εντελώς διαφορετικών ανθρώπων μπροστά στην άμεση απειλή να χάσουν τη ζωή τους. Προσθέστε σε αυτές τις εικόνες επιδημικού τρόμου και τις απαραίτητες δόσεις διοικητικής διαφθοράς και γραφειοκρατικής αναλγησίας, και έχετε το πλήρες πακέτο.

5. «Ανδρομέδα, Αποστολή Ακρως Απόρρητος» («The Andromeda Strain», 1971) του Ρόμπερτ Βάις

oi-pente-tainies-pou-eixan-provlepsei-tin-pandimia-tou-coronoiou-5

Στο έργο που υπογράφει ο Ρόμπερτ Βάις («West Side Story», 1961) και βασίζεται σε best seller μυθιστόρημα του Μάικλ Κρίττον, ένας δορυφόρος του στρατού των ΗΠΑ πέφτει κοντά στο Πίντμοντ του Μεξικό, σκοτώνοντας σχεδόν όλους τους κατοίκους. Μια ομάδα πέντε επιστημόνων συστήνεται άρον άρον για να εξετάσει τους επιζώντες και να βρει το αντίδοτο στον «εξωγήινο» ιό που εξαπλώνεται συνεχώς και απειλεί ολόκληρο το ανθρώπινο είδος. Με τους Άρθουρ Χιλ, Ντέιβιντ Γουέιν, Τζέιμς Όλσον.

Γιατί να τη δείτε: Η ταινία δεν διεκδικεί ιδιαίτερες δάφνες ποιότητας. Εάν όμως η επιστημονική φαντασία και οι ταινίες θρίλερ με θέμα την τεχνολογία είναι το αντικείμενό σας, τότε προχωρήστε άφοβα!

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η απουσία των «ζόμπι» ταινιών είναι εκούσια, αν και είναι άξιες αναφοράς παραγωγές όπως ο «Παγκόσμιος Πόλεμος Ζ» («World War Z»), που περιγράφουν ένα παρόμοιο μοτίβο εξάπλωσης ιού στην παγκόσμια σφαίρα. Εικάζεται μάλιστα ότι η Paramount είχε αλλάξει μια σκηνή της συγκεκριμένης ταινίας, στην οποία οι χαρακτήρες υπέθεταν ότι η επιδημία ζόμπι προερχόταν από την Κίνα, καθώς η εταιρεία παραγωγής ταινιών ήλπιζε σε μια συμφωνία διανομής στη χώρα της Άπω Ανατολής.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s