Κριτική για το «Amazing Grace»

Από την Κρίστυ Πετρακοπούλου

Η θρυλική ερμηνεύτρια της soul μουσικής, Aretha Franklin, ζωντανεύει στη μεγάλη οθόνη σε ένα ντοκιμαντέρ που λειτουργεί σαν μια άλλη μηχανή του χρόνου και μας ταξιδεύει πίσω στο 1972. Το κινηματογραφικό ντοκουμέντο που στην ουσία συνοδεύει την ηχογράφηση του πιο δημοφιλούς άλμπουμ της gospel μέχρι σήμερα, ονόματι «Amazing Grace», με περισσότερες από 2 εκατομμύρια πωλήσεις την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένας φόρος τιμής στη θρυλική τραγουδίστρια που έφυγε από τη ζωή το 2018, μετά από πολυετή μάχη με τον καρκίνο.

Η βιντεοσκόπηση της ζωντανής ηχογράφησης του εμβληματικού άλμπουμ της Αρίθα Φράνκλιν είχε πραγματοποιηθεί ήδη από τον Ιανουάριο του 1972 στα πλαίσια της ιστορικής διήμερης συναυλίας της στην εκκλησία New Temple Baptist Mission στο Los Angeles, σε σκηνοθεσία του βραβευμένου με Όσκαρ Sydney Pollack (Out of Africa) και παραγωγή του Alan Elliot. Παρ’ όλα αυτά, το ομώνυμο ντοκυμαντέρ ολοκληρώθηκε και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό μόλις φέτος, περίπου 50 χρόνια μετά την χρονολογία που βιντεοσκοπήθηκε. Ο λόγος δεν ήταν άλλος από ένα μικρό τεχνικό λάθος του Pollack και του συνεργείου του, που ξέχασαν να προσκομίσουν μαζί τους τις κλακέτες, γεγονός που δημιούργησε προβλήματα στον συγχρονισμό εικόνας και ήχου, καθώς επίσης και μια πολύχρονη δικαστική διαμάχη με την ίδια τη Franklin. Πολλά χρόνια αργότερα, το πρόβλημα μπόρεσε να διορθωθεί χάρη στην ψηφιακή τεχνολογία και ο Elliot, πλέον επικεφαλής του πρότζεκτ, κατάφερε να ολοκληρώσει την ταινία. Εν τέλει, το πράσινο φως για την κυκλοφορία του ντοκιμαντέρ δόθηκε από την οικογένειά της Franklin, μετά θάνατον.

Η ταινία δεν ακολουθεί της αρχές του σύγχρονου μουσικού ντοκιμαντέρ, όπου μία ιστορία εξελίσσεται μπροστά στα μάτια των θεατών, με συνεντεύξεις και διαφορετικά πλάνα να λειτουργούν σαν συνδετικοί κρίκοι για τη μετάδοση του μηνύματος. Η 29χρονη -τότε- Franklin φαίνεται να μιλάει μόνο 3 φορές, υπάρχουν κάποιες λίγες αλλαγές ενδυμασίας και κάποια καλλιτεχνικά hand-held πλάνα και περιπετειώδεις γωνίες που θα μπορούσαμε να κατατάξουμε στα πλαίσια του πειραματισμού από τη μεριά του σκηνοθέτη και των κάμεραμεν. Μαζί με την Franklin, στη σκηνή βλέπουμε και τον James Cleveland, που έχει μείνει κι αυτός από τη μεριά του στην ιστορία και ως Βασιλιάς του gospel.

Το Amazing Grace θα μπορούσε να θεωρηθεί ένας ύμνος προς την Franklin όσο και προς την αφροαμερικάνικη εκκλησία (Black church) της δεκαετίας του 1970, με ανθρώπους να χορεύουν και να εκστασιάζονται στους ρυθμούς της gospel και στη μαγευτική φωνή της Franklin. Κάπου εκεί ανάμεσα στο κοινό βλέπουμε σε ένα βιαστικό πλάνο και τον νεαρό Mick Jagger που βρισκόταν τότε και αυτός στο Los Angeles.

Τι καθιστά όμως αυτή την ταινία τόσο ξεχωριστή; Τα δέοντα θα πρέπει να αποδοθούν στην ενέργεια της ίδιας της τραγουδίστριας, με όσα αυτή ορατά μπορούσε να μεταδώσει στο κοινό που την άκουγε. Κάθε θεατής αυτού του ντοκιμαντέρ θα ήθελε χωρίς καμία αμφιβολία να του δινόταν η ευκαιρία να βρίσκονταν εκεί. Το γεγονός ότι δεν φεύγουμε ποτέ από την εκκλησία κορυφώνει την εμπειρία καθώς μας καθηλώνει στους τέσσερις τοίχους του κτηρίου και προκαλεί διέγερση πολλαπλών συναισθημάτων χάρη στη ζωντάνια της μουσικής, των φωνών, των δακρύων που όπως βλέπουμε όλο και αυξάνονται μέσα από τα τραγούδια και τη μεταδοτικότητα της Franklin.

Τα κοντινά πλάνα καθώς και οι περίεργες γωνίες που αναφέρθηκαν πριν, συνεισφέρουν σε αυτή την κορύφωση προσφέροντας σε όλο της το εύρος μία αλήθεια που βίωσαν ζωντανά εκείνοι που ήταν παρόντες στην ιστορική συναυλία. Ο ιδρώτας φαίνεται να κυλάει ξεκάθαρα στο πρόσωπο της τραγουδίστριας που με αυτό το άλμπουμ ήθελε να γυρίσει πίσω στα παιδικά της χρόνια, όταν τραγουδούσε στην ενορία της. Σε μια σκήνη, ο πατέρας της, Βαπτιστής ιερέας και γνωστός κήρυκας Clarence LaVaughn Franklin, σκουπίζει τον ιδρώτα από το μέτωπο της κόρης του, αποδεικνύοντας πως το gospel είναι μία συλλογική μορφή τέχνης. Το γεγονός ότι ο θεατής γίνεται μάρτυρας αυτής της συλλογικής κατάστασης είναι που ανυψώνει την εμπειρία του να ακούς απλά το δίσκο.

Η έλλειψη κλακέτας, καθώς και η άρνηση της τραγουδίστριας είναι που κράτησε τη ταινία «Amazing Grace» για μισό περίπου αιώνα ανολοκλήρωτη. Ακόμα και αν δεν μάθουμε ποτέ αν εκείνη θα άλλαζε γνώμη σχετικά με τη παρουσίαση της, η ταινία σίγουρα θα μαγέψει τόσο τους φανς της αλλά θα λειτουργήσει και ως tabula rasa για εκείνους που μπορεί να μην είναι τόσο οικείοι με τη μουσική της και πλέον τους δίνεται η ευκαιρία να την γνωρίσουν και να σχηματίσουν τη δική τους γνώμη.

*Το ντοκιμαντέρ προβάλλεται ήδη στο Ηνωμένο Βασίλειο, από όπου έγινε η ανταπόκριση για το Film Planet. Η διανομή της ταινίας στην Ελλάδα εκκρεμεί…

Βαθμολογία: 4,5/5

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s