Κριτική για το «If Beale Street Could Talk»

Από τον Νίκο Γαργαλάκο

ΗΠΑ, αρχές δεκαετίας του ’70. Στη γνωστή αφροαμερικανική συνοικία του Χάρλεμ, η Τις (Κίκι Λέιν) και ο Φόνι (Στέφαν Τζέιμς) είναι ένα ερωτευμένο ζευγάρι που κάνει σχέδια για το μέλλον. Η ζωή τους ανατρέπεται εν μία νυκτί, όταν ο Φόνι συλλαμβάνεται και προφυλακίζεται για ένα σεξουαλικό έγκλημα που δεν έχει διαπράξει. Όπως πολλοί άλλοι νέοι της εποχής, οι δυο τους έρχονται αντιμέτωποι με τις εγκληματικές αυθαιρεσίες των αμερικανικών αρχών, που κινούμενες από ρατσιστικά ένστικτα αντιμετωπίζουν τα μέλη της μαύρης κοινότητας ως πολίτες τρίτης κατηγορίας, ή καλύτερα ως εκκολαπτόμενους τροφίμους φυλακών.

Βασισμένο στην ομότιτλη νουβέλα του Τζέιμς Μπάλντουιν, το «If Beale Street Could Talk» («Εάν η Οδός Μπιλ Μπορούσε να Μιλήσει») σηματοδοτεί την επιστροφή του σκηνοθέτη Μπάρι Τζένκινς, μια διετία μετά την κυκλοφορία του βραβευμένου με Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας «Moonlight». Με τρόπο που πολλές φορές προκαλεί αμηχανία, αυτό το ρομαντικό δράμα εποχής περιγράφει τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης στις γκετοποιημένες γειτονιές, αλλά και τις φυλετικές διακρίσεις κατά των Αφροαμερικανών. Ένας κάδος ανακύκλωσης ανθρώπινων ψυχών στον οποίο θυσιάζεται η αθωότητα και οι προοπτικές, και βασιλεύει ο φόβος μαζί με την αβεβαιότητα -ακόμη και για όσα επιφυλάσσει η αμέσως επόμενη στιγμή. Η θεματολογία της ταινίας παραμένει καίρια, ιδιαίτερα εάν αναλογιστούμε την πληθώρα κρουσμάτων αστυνομικής βίας και αυθαιρεσίας εις βάρος φυλετικών μειονοτήτων, που συνεχίζουν μέχρι σήμερα να ταλανίζουν τις ΗΠΑ.

Κεντρικό πρόσωπο της ταινίας είναι η Τις, η οποία όταν ανακαλύπτει ότι είναι έγκυος ξεκινά τη δική της αγωνιώδη προσπάθεια, με τη βοήθεια του δικηγόρου και της οικογένειας της, προκειμένου να πετύχει την άμεση αποφυλάκισή του. Πάντως τα εύσημα όσον αφορά την ηθοποιία ανήκουν δικαιωματικά στη Ρετζίνα Κινγκ, η οποία ενσαρκώνοντας τον ρόλο της ψύχραιμης μητέρας της Τις, Σάρον, συγκεντρώνει πάνω της τα βλέμματα και έχει ένα σπαρακτικό ξέσπασμα κατά την τρίτη πράξη της ταινίας, μπροστά στο φάσμα του αδιεξόδου όπου δείχνει να οδηγείται ο αγώνας για τη δικαίωση.

Ο έντονος λυρισμός της ταινίας επιτείνει την ήδη φορτισμένη ατμόσφαιρα. Ο φακός περιτριγυρίζει με τρυφερότητα το πρωταγωνιστικό ζευγάρι, διεισδύοντας στα ενδότερα του έρωτα και της αγωνίας τους. Χαρίζει μάλιστα στους πρωταγωνιστές του επίμονα, σχεδόν στατικά «κλόουζ απ» (σ.σ. σήμα κατατεθέν του Τζένκινς και του κινηματογραφιστή του, Τζέιμς Λάξτον), όπου τα βλέμματά τους διαπερνούν τον φακό, εκπέμποντας μια ακατέργαστη αλήθεια που τους καθιστά πιο προσιτούς από ποτέ. Η οπτική εξιστόρηση αφήνει πίσω της ανεξίτηλες εικόνες, και σε συνδυασμό με την αποτελεσματικότητα της μη γραμμικής αφήγησης ξετυλίγει ποιητικά το κουβάρι της ερωτικής σχέσης. Δυστυχώς, υπάρχουν και κάποιες -λίγες- στιγμές που οι τόνοι ξεφεύγουν και γίνονται υπέρμετρα μελοδραματικοί, υπονομεύοντας τη γνησιότητα των συναισθημάτων και δίνοντας μία αύρα προσποιητού στο παίξιμο των ηθοποιών. Τότε γίνεται εμφανές ότι το «If Beale Street Could Talk» δεν μπορεί να βγει αλώβητο από κάθε κακοτοπιά. Άλλοτε ο Τζένκινς μοιάζει τόσο απορροφημένος στην αισθητική απόλαυση των εικόνων του, που είναι βέβαιο ότι η στάση του θα ξενίσει αρκετούς από τους πιο ανυπόμονους θεατές.

Συνοψίζοντας, το ρομαντικό δράμα εποχής του Μπάρι Τζένκινς διηγείται με τρυφερότητα και κινηματογραφικό λυρισμό την ιστορία μιας καλά ριζωμένης αγάπης που μπορεί να υπομείνει κάθε δυσκολία, εφόσον είναι αδύνατο να την υπερβεί. Ο απροσπέλαστος εχθρός δεν είναι άλλος από το διάτρητο και ρατσιστικό αμερικανικό σύστημα δικαιοσύνης, ενάντια στο οποίο ο Αφροαμερικανός σκηνοθέτης εξαπολύει ευθείες βολές. Σε γενικές γραμμές, η εικαστική απεικόνιση της αφήγησης του Τζέιμς Μπάλντουιν και οι έντονες κοινωνικές ανησυχίες συνεπαίρνουν τις αισθήσεις, με την ηθοποιία της Ρετζίνα Κινγκ να είναι το μοναδικό στοιχείο που κρατάμε από το κομμάτι των ερμηνειών.

Βαθμολογία: 3/5

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s