Κριτική για το «You Were Never Really Here»

Από τον Νίκο Γαργαλάκο

* Η ταινία προβλήθηκε στο φεστιβάλ των 23ων Νυχτών Πρεμιέρας (Athens International Film Festival)

Βασισμένο στην ομώνυμη νουβέλα του Τζόναθαν Έιμς, το «You Were Never Really Here» («Δεν Ήσουν Ποτέ Εδώ») είναι η ιστορία ενός ψυχικά τραυματισμένου βετεράνου που, όντας πια μακριά από την εμπόλεμη ζώνη, συνεχίζει να βουλιάζει αποκτηνωμένος σε μια δίνη βίας. Η ταινία της Λιν Ράμσεϊ («Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν», 2011) εστιάζει στον πληρωμένο εκτελεστή, που αναλαμβάνει αποστολές διάσωσης νεαρών θυμάτων σεξουαλικού εμπορίου. Στο φόντο βρίσκεται η αθέατη, σκοτεινή πλευρά της Νέας Υόρκης, που μετατρέπεται σε ένα διαφορετικό, αλλά εξίσου αιματοβαμμένο πεδίο μάχης.

Κριτική για το «You Were Never Really Here»

Στην τελευταία του αποστολή, ο βασανισμένος τιμωρός Τζο (Χοακίν Φίνιξ) διαπιστώνει ότι η υπόθεση εξαφάνισης της ανήλικης κόρης ενός γερουσιαστή είναι πιο σύνθετη από ό,τι φανταζόταν, καθώς σε αυτήν εμπλέκονται σημαίνοντα πρόσωπα από ανώτατα πολιτικά κλιμάκια. Ο αυτοκτονικός πρωταγωνιστής δεν θα αργήσει να μπει στο στόχαστρο ενός πανίσχυρου δικτύου διαφθοράς, σε μια αναμέτρηση που έχει δύο πιθανά ενδεχόμενα: Την τελική πτώση ή τον θρίαμβό του ενάντια στο οργανωμένο έγκλημα, και μαζί την «αφύπνισή» του. Όσο η κατάσταση συνεχίζει να ξεφεύγει από τον έλεγχο, η Ράμσεϊ παρεμβάλλει πολύ σύντομα φλας μπακ, μπλέκοντας άψογα την πραγματικότητα με τις ψευδαισθήσεις στο μυαλό του βασανισμένου πρωταγωνιστή, καθώς οι εμπειρίες του παρόντος ξυπνούν δυνατές και δύσκολα διαχειρίσιμες μνήμες από τραυματικά περιστατικά του παρελθόντος. Οι φευγαλέες αυτές ματιές στα σοκαριστικά συμβάντα που εκτείνονται από την παιδική ηλικία μέχρι τις ημέρες θητείας σε στρατό και FBI, εξηγούν επαρκώς κάποιες έντονες πτυχές των παθογενειών του κεντρικού προσώπου, χωρίς αχρείαστη φλυαρία.

Κριτική για το «You Were Never Really Here»

Πίσω από το ατάραχο προσωπείο του «επαγγελματία» δολοφόνου με το κρύο αίμα, η άψογη ερμηνεία του Φίνιξ μάς βοηθά να αντιληφθούμε αφενός τη συναισθηματική ανισορροπία, και αφετέρου τη σύγχυση και τον αποπροσανατολισμό του νου ενός ατόμου που πάσχει από μετατραυματικό σύνδρομο. Ο άνθρωπος αυτός εκμεταλλεύεται κάθε πιθανή συγκυρία ώστε να ανταποδώσει τα πυρά στον σκληρό και βίαιο κόσμο που τον έχει στοιχειώσει. Περισσότερο όμως από αιμοβόρο αγρίμι, ο Τζο είναι ένα βασανισμένο θύμα, άρα πληροί τις προϋποθέσεις ώστε να γίνει ο φύλακας άγγελος του μικρού κοριτσιού που καλείται να προστατέψει. Η διαιώνιση της βίας είναι το κύριο θέμα του έργου, και απεικονίζεται με πολύ εμπνευσμένο και πρωτότυπο τρόπο στην καθημερινότητα του πρωταγωνιστή, αναδεικνύοντας τις χάρες της εντυπωσιακής φωτογραφίας.

Κριτική για το «You Were Never Really Here»

Μερικές πολύ κομψές εικόνες, όπως αυτές που προσφέρει η «ιεροτελεστία» της εμβάπτισης στη λίμνη, είναι σε θέση να μεταφέρουν ισχυρά συναισθήματα μέσω οπτικών ερεθισμάτων πολύ πιο αποτελεσματικών από μια συμβατική αφήγηση. Η αφηγηματική οικονομία της Ράμσεϊ, που απαλλάσσει από τις περιττές παραθέσεις πληροφοριών, είναι το σήμα κατατεθέν του μινιμαλιστικού αυτού κινηματογραφικού δημιουργήματος που βρίθει πειραματικών στοιχείων, τα οποία σχετίζονται κυρίως με την οπτική εξιστόρηση. Τελικά, το απότομο τέλος της ταινίας αφήνει τον θεατή διψασμένο για περισσότερα, καθώς το πέσιμο της αυλαίας (small SPOILER ALERT!) διακόπτει τη γνωριμία με τον κεντρικό ήρωα, όταν εκείνος επιτέλους… είναι πραγματικά εδώ.

kritiki-gia-to-you-were-never-really-here3

Χωρίς να σερβίρει τίποτα στον θεατή, η Ράμσεϊ διαπλάθει ένα έργο αφηγηματικά λιτό και συνάμα εικαστικά άρτιο. Επιρροές αντλούνται κυρίως από το «Taxi Driver» («Ο Ταξιτζής», 1976) του Μάρτιν Σκορσέζε, αλλά και πρόσφατες neo-noir παραγωγές όπως το «Drive» (2011) του Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν, χωρίς το «You Were Never Really Here» να χάνει σε κανένα σημείο τη μοναδικότητα του. Όταν μάλιστα η ένταση κλιμακώνεται, η άριστη χρήση του μοντάζ και της μουσικής (το πολύ δυνατό soundtrack υπογράφει ο Τζόνι Γκρίνγουντ των Radiohead) δίνουν σε αυτό το βραδυφλεγές ψυχολογικό θρίλερ εκδίκησης τα εφόδια ώστε να καθηλώνει και να προσφέρει δυνατές συγκινήσεις με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο.

Η ταινία κέρδισε το Βραβείο Καλύτερου Σεναρίου (εξ ημισείας με το «Ο Θάνατος του Ιερού Ελαφιού») και το Βραβείο Καλύτερου Αντρικού Ρόλου (Χοακίν Φοίνιξ) στο περσινό Φεστιβάλ των Καννών.

Βαθμολογία: 4/5

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s