All time classics: «The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford» (2007)

Από τον Νίκο Γαργαλάκο

Ένα υποβλητικό ψυχογράφημα που στηρίζεται στις πολυσχιδείς ερμηνείες και απογειώνεται χάρη στην περίτεχνη οπτική εξιστόρηση, το γουέστερν δράμα «The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford» («Η δολοφονία του Τζέσε Τζέιμς από τον δειλό Ρόμπερτ Φορντ») είναι το σπουδαιότερο έργο ενός σκηνοθέτη (Άντριου Ντόμινικ) που έχει αρνηθεί σθεναρά κάθε είδους συμβιβασμό στον βωμό της εμπορικότητας. Έτσι, στα χνάρια άλλων εισπρακτικών αποτυχιών που αναγνωρίστηκαν μετά τον… «θάνατο» της σύντομης διαδρομής τους στους κινηματογράφους, η κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου βιογραφικού μυθιστορήματος του Ρον Χάνσεν συνεχίζει με σταθερά βήματα να «κατακτά» το κοινό που της αναλογεί, ακριβώς 10 χρόνια μετά την κυκλοφορία της στις ελληνικές αίθουσες (10 Ιανουαρίου 2008).

Για τον Αμερικανικό Νότο του 19ου αιώνα, ο Τζέσε Τζέιμς ήταν μια θρυλική φιγούρα. Η τάση του αδίστακτου ληστή να μοιράζει μέρος της λείας του σε φτωχούς ντόπιους, τον είχε αναδείξει σε σύγχρονο Ρομπέν των δασών, εξυψώνοντας τον μύθο του και εξιδανικεύοντάς τον. Στον τραχύ, γεμάτο κίνδυνο και έντονες συγκινήσεις δρόμο εκείνου και της συμμορίας του, θα βρεθεί ένας άσημος θαυμαστής. Ο Ρόμπερτ Φορντ.

all-time-classics-the-assassination-of-jesse-james-by-the-coward-robert-ford-2007-2

Ο Φορντ είναι ένας ελάχιστα χαρισματικός νεαρός, ο οποίος στο πρόσωπο του Τζέιμς συναντά το είδωλο της παιδικής του ηλικίας. Με την ενθουσιώδη προσχώρησή του στη συμμορία, αρχίζει να ξετυλίγεται υπομονετικά το κουβάρι της πολυεπίπεδης σχέσης δύο εντελώς διαφορετικών οντοτήτων. Ο Φορντ καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια ώστε να ενταχθεί στον ζωντανό αυτό οργανισμό και να γίνει άρρηκτο κομμάτι του. Όμως η αποκάλυψη του πραγματικού προσώπου του Τζέιμς, έρχεται σε αντίθεση με τις υπερβολικές περιγραφές και τα παραφουσκωμένα λόγια του απλού κόσμου, καθιστώντας σταδιακά τον Φορντ ανυπόμονο απέναντι στον ηγέτη των ληστών.

All time classics: "The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford" (2007)

Η επιλογή του καστ δεν θα μπορούσε να είναι ευστοχότερη. Στον ρόλο του «δειλού» Ρόμπερτ Φορντ, ο ικανότατος Κέισι Άφλεκ αποτυπώνει με σαφήνεια και χειρουργική ακρίβεια το προφίλ ενός αφελή νέου με σχεδόν εμμονική λαχτάρα για αναγνώριση, ο οποίος συχνά βγάζει προς τα έξω ένα καλώς εννοούμενο θράσος και μια αυθάδεια, τα οποία όμως είναι καταδικασμένα να συμβιώνουν με την ανασφάλεια και την παθητικότητα, ακροβατώντας σε λεπτές ισορροπίες. Από την άλλη, ο αυτόφωτος Τζέσε Τζέιμς συνιστά μια εκ διαμέτρου αντίθετη φυσιογνωμία. Η φήμη του διαβόητου κακοποιού, με την τάση να χτυπά τους οικονομικά δυνατούς, του προσδίδει διαστάσεις λαϊκού ήρωα. Το επιβλητικό παράστημα, η σκοτεινή αύρα, οι τρομακτικές ικανότητες και η απουσία φραγμών, εμπνέουν καθολικό σεβασμό στις τάξεις του σιναφιού του. Έναν σεβασμό που δεν έχει ως μοναδικό συστατικό τον φόβο. Ο μύθος γιγαντώνεται από το χάρισμα του Τζέιμς να αιχμαλωτίζει τους πάντες με τον αβίαστο τρόπο που ακτινοβολεί το «άστρο» του, παραμένοντας πάντοτε ο απόμακρος, ανηλεής εγκληματίας με το κρύο αίμα, που οι μελετημένες κινήσεις και η ασύλληπτη αντιληπτική ικανότητα καθιστούν ως το απόλυτο φόβητρο. Για τον ρόλο αυτό επιλέγεται ο Μπραντ Πιτ, ένας σταρ της σύγχρονης εποχής που έχει τον τρόπο να μαγνητίζει τα βλέμματα και συνάμα να δίνει πνοή σε σύνθετους χαρακτήρες. Στα μάτια του, καθρεφτίζεται η κρυστάλλινη αποφασιστικότητα, το μένος και η μοχθηρότητα, μα και η απόγνωση για μια ζωή που έχει ζήσει στην απομόνωση, περιστοιχισμένος από υποψίες και παραδομένος σε εσωτερικούς δαίμονες, πάντοτε υπό το βάρος του μύθου που κουβαλούσε. Συνολικά, η ερμηνεία του πιάνει όλες τις αποχρώσεις ενός ατόμου με έντονες διαταραχές και μεταπτώσεις στη διάθεση. Υπάρχει όμως και η αθέατη πτυχή του στοργικού συζύγου και πατέρα, που μαζί με τη μελαγχολική διάθεση αναδύεται σποραδικά, όπως και ορισμένα περιστατικά «κατάρρευσης», βγάζουν στην επιφάνεια ορισμένα καλά κρυμμένα ψήγματα ευαισθησίας.

All time classics: "The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford" (2007)

Η συνειδητοποίηση του αδιεξόδου στο οποίο βαίνει ολοταχώς μόλις στα 34 του χρόνια, γερνάει τον Τζέιμς προ της ώρας του, προικίζοντάς τον όμως με σοφία. Το απαύγασμά της οδηγεί σε ένα περιστατικό που βαφτίζει τους δυο ήρωες τραγικούς, με τον Φορντ να μην βιώνει ποτέ την πολυπόθητη για αυτόν δικαίωση, ούτε να γεύεται με ευχαρίστηση τους καρπούς της διασημότητας που τόσο πολύ τον είχε γοητεύσει, μένοντας δέσμιος σε έναν ατέρμονα κυκεώνα αυταπατών -και πάντοτε επισκιασμένος από τον Τζέιμς. Μέχρι τότε όμως, είναι η γεμάτη ουσία κλιμάκωση της ταραγμένης σχέσης του ιδίου με το είδωλό του -η οποία τροφοδοτείται από τη βαθμιαία διάψευση των υπέρμετρων προσδοκιών και εμποτίζεται από το συναίσθημα της μνησικακίας- αυτή που κινεί με υπέροχο τρόπο τα νήματα. Είναι φανερό ότι ο σκηνοθέτης Ντόμινικ όχι μόνο είχε εντρυφήσει εις βάθος στους δύο κεντρικούς χαρακτήρες, αλλά τους είχε αγαπήσει και με έναν ξεχωριστό τρόπο, ώστε να μπορέσει να διηγηθεί την ιστορία τους τόσο αποτελεσματικά. Όσον αφορά τους υποστηρικτικούς ηθοποιούς, εκεί ξεχωρίζει ο Σαμ Ρόκγουελ στον ρόλο του αδελφού τού Ρόμπερτ, Τσάρλι Φορντ. Ο τελευταίος, όντας νωρίτερα η αφορμή ώστε να γνωριστούν ο Ρόμπερτ με τον Τζέσε, πλέον στέκεται αμφίγνωμος και διστακτικός μπροστά στην αναπόφευκτη σύγκρουση των δυο πρωταγωνιστών, η οποία όμως λαμβάνει χώρα αποκλειστικά υπό τους όρους του Τζέιμς.

All time classics: "The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford" (2007)

Στα του τεχνικού τομέα, το όνομα του κινηματογραφιστή Ρότζερ Ντίκινς, του ανθρώπου που κατά τη διάρκεια της λαμπρής του καριέρας έχει αποσπάσει 13 (!) -φέτος πάει για 14η και… φαρμακερή- υποψηφιότητες για Όσκαρ -με την Ακαδημία να του αρνείται ισάριθμες φορές το χρυσό αγαλματίδιο που τόσο δικαιούται-, αποτελεί ούτως ή άλλως εγγύηση επιτυχίας. Πάντως ο πολύπειρος Βρετανός κατορθώνει να πάει την τέχνη του ένα βήμα παραπέρα, παίζοντας εμπνευσμένα με τις σκιές, το φως και την προοπτική, αναδεικνύοντας ιδανικά το φυσικό τοπίο (στις άκρες των πλάνων, το φαινόμενο της χρωματικής εκτροπής δίνει την αίσθηση της παλαιάς φωτογραφίας) και χτίζοντας σκηνές κινηματογραφικής ανθολογίας κατά τις περιορισμένες, αλλά σχολαστικά προετοιμασμένες στιγμές κλιμάκωσης της έντασης (βλ. ληστεία τρένου). Τα «κάδρα» του τελευταίου συνοδεύονται από τα «στοιχειωτικά» μουσικά θέματα των Νίκ Κέιβ και Γουόρεν Ελις, σε μια καθ’ όλα άρτια παραγωγή, από τα κοστούμια μέχρι τα σκηνικά.

Βαθμολογία: 4,5/5

all-time-classics-the-assassination-of-jesse-james-by-the-coward-robert-ford-2007-4

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s