Ανασκόπηση: «Frances Ha» (2012)

Γράφει η Βίβιαν Μελικόκη

Η πρώτη μου επαφή με τη Γκρέτα Γκέργουικ ήταν στην πρόσφατη ταινία 20TH Century Women, στην οποία υποδυόταν μια μποέμ Αμερικανίδα φοιτήτρια της Καλών Τεχνών της Νέας Υόρκης του ‘70, η οποία επιστρέφοντας στη γενέτειρά της για λόγους υγείας, αναλαμβάνει την παράδοξη (και φεμινιστική) γαλούχηση του έφηβου γιου της σπιτονοικοκυράς της. Ε από τότε τι τα θέλετε? Μην ήταν η ιντριγκαδόρικη κόκκινη κώμη? Μην ήταν η επιθυμία της να φωτογραφίζει τα προσωπικά της αντικείμενα ως εναλλακτική μορφή αυτοβιογραφίας? Η πιθανότητα να είχε συναντήσει στην Νέα Υόρκη τον Andy Warhol (δική μου σκέψη εντελώς)? Η φράση που εκστόμισε σχετικά με το πόσο ενδιαφέρον είναι το πάθος σου να υπερβαίνει τα μέσα έκφρασης που διαθέτεις?  Αυτό ήταν! Κόλλησα!

Γοητευμένη από αυτή την περσόνα, αναζήτησα τη φιλμογραφία της και μεταξύ άλλων έπεσα πάνω στο ασυνήθιστο και ασπρόμαυρο παιδί του indie αμερικάνικου κινηματογράφου «Frances Ha» (2012) του Νόα Μπάουμπαχ, το οποίο της χάρισε την υποψηφιότητα στις Χρυσές Σφαίρες για την κατηγορία της καλύτερης γυναικείας ερμηνείας σε κωμωδία ή μιούζικαλ (Best Performance by an Actress in a Motion Picture – Comedy or Musical). [Νικήτρια είχε αναδειχθεί η Έιμι Άνταμς για το «American Hustle», ενώ συνυποψήφια ήταν η εξίσου αγαπημένη και άξια Ζιλί Ντελπί για το τρίτο μέρος της τριλογίας «Before Midnight»].

Η εν λόγω ταινία από άλλους έχει καταταχθεί στην κατηγορία των χίπστερ, από άλλους έχει χαρακτηριστεί απότιση φόρου τιμής στον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ και το nouvelle vague, ενώ από άλλους μια νέα εκδοχή γουντιαλενικής ωδής στη ΝΥ σε ρυθμούς «Manhattan» ή «Annie Hall». Για μένα –όντας λιγάκι πιο ρηχή- οι ομόκεντροι κύκλοι των συνειρμών, που δημιουργούνται, καθώς πέφτει ένα βότσαλο-ερέθισμα στη λίμνη της συνείδησης, με οδήγησε στο «Sex & the City» ή στο πιο σύγχρονο «Girls» της Λένα Ντάναμ. Μόνο που στη συγκεκριμένη περίπτωση, η πρωταγωνίστρια δεν μένει νηστική για να αγοράσει το επόμενο τεύχος της Vogue –μένοντας, βέβαια, σε ένα ιλουστρασιόν στιλιζαρισμένο διαμέρισμα στο West Village- ούτε απορροφάται από τη μεγαλομανία και τον εγωκεντρισμό της σεναριογράφου-δημιουργού της, που τελικά η «δηθενιά» ξεμπροστιάζει το επιτηδευμένο των -όχι και τόσο- αυτοσχέδιων διαλόγων (φωτεινή εξαίρεση φυσικά ο Άνταμ Ντράιβερ και η Τζεμάιμα Κερκ). Αντιθέτως, το «Frances Ha» βρίθει αυθεντικότητας και ρεαλισμού.

Γιατί πολύ απλά, η Frances είσαι ΕΣΥ.  Εσύ που ψάχνεις ένα δυαράκι να μείνεις στα Εξάρχεια ή τα Πετράλωνα, αλλά δεν σου βγαίνει το μπάτζετ και από το να συγκατοικήσεις με τον γκόμενο σου προτιμάς την κολλητή σου (όπως συμβαίνει περίπου στην προ-εφηβεία, όπου η ερωτική συντροφιά έρχεται δεύτερη (και καταιδρωμένη) μετά από τη φιλία). H κολλητή σου, η οποία βέβαια σε πουλά για να πάει να μείνει σ’ ένα too hard to afford loft στην Tribeca, αλλά και στην οποία δεν μπορείς να κρατήσεις μούτρα, γιατί πολύ απλά είστε ο ίδιος άνθρωπος με άλλα μαλλιά. ‘Η μήπως έχουν αλλάξει τα πράγματα μετά τη Σχολή?

Είσαι εσύ που είσαι γκαφατζού και ατσούμπαλη και δεν ξέρεις από πού «οικονομάς» τις μελανιές σου, αλλά και συνάμα είσαι αέρινη και ανέμελα ονειροπόλα. Εσύ που από τη μία είσαι υπερκινητική και τρέχεις από τη μία δραστηριότητα στην άλλη, ενώ άλλες φορές σαπίζεις σπίτι, τρώγοντας βρώμικο και βλέποντας ταινίες.

Εσύ που θεωρείς χρήματα την επιστροφή φόρου ή την αποζημίωση που πήρες (γιατί ήσουν δικαστική αντιπρόσωπος στις εκλογές) και βγαίνεις έξω να κεράσεις αγνώστους ή τα κάνεις ακριβά γυαλιά ηλίου, αντί να τα αποταμιεύσεις.

Είσαι εσύ που παρότι απένταρη, χρησιμοποιείς την καινούρια σου πιστωτική, όμως, να κλείσεις αεροπορικό για Παρίσι το σουκού, γιατί η φτώχεια θέλει καλοπέραση/ποιος ζει-ποιος πεθαίνει μέχρι τη Δευτέρα, που έχεις βέβαια συνέντευξη/κ.ά.?? Και παρεμπιπτόντως, η ταινία ανεβαίνει στην κλίμακα της εκτίμησής μου, γιατί ΝΑΙ το Παρίσι δεν είναι ΠΑΝΤΑ γοητευτικό, καθώς ως γνωστόν το ταξίδι το φτιάχνει η παρέα ή τα άτομα που  συναντάς εκεί –άλλως semi-local*-  και ο καιρός, και όχι ο προορισμός.

Επιπλέον, εισάγεται νεολογιστικά ο όρος «undateable», ιδίωμα της χιπστερονεολαίας, που τόσο εύστοχα αποτυπώνει το ημι-pathetic δράμα που βιώνει κατά καιρούς μια  μοναχική ψυχή στους δρόμους της μεγαλούπολης. Εκεί, δηλαδή, όπου για άλλους η ανεύρεση συντρόφου μοιάζει με παιχνίδι (Λεβ Σαπάιρο, Άνταμ Ντράιβερ, «Let me show me my room …εντ δε συλλογή μου από μπατερφλαις»-προσθέτω εγώ), για κάποιους άλλους είναι διαπλανητικό διακύβευμα, όπως λέει άλλωστε και η ίδια ότι αναμένει από μια σχέση, η οποία θα προέρχεται από ένα μυστικό κόσμο, απόκρυφο από τα βλέμματα του κοινού, σαν τις διαστάσεις που λένε ότι υπάρχουν, αλλά είναι αδύνατον κανείς να τις αντιληφθεί με τις αισθήσεις που ήδη διαθέτει.

Τέλος- τέλος, το «Frances Ha» δεν είναι τίποτα άλλο από την αποτύπωση του ταξιδιού μιας 27χρονης κοπέλας που παλεύει με την ενηλικίωση (“I’m not yet a real person”), δηλαδή στο σημείο ακριβώς εκείνο που η μέθη της φοιτητικής ζωής έχει πλέον ξεθωριάσει, η ιδέα της εγκυμοσύνης παύει να μοιάζει με τρέλα (όπως τότε, στην εφηβεία, όπου η συνουσία έπαυε να είναι gross) και καλείται να «put her shit together» και να αντιμετωπίσει την πεζή πραγματικότητα. Από την άλλη, υπάρχει η εσωτερική της φωνή, η οποία ψάχνει εναγωνίως μέσα για να εκφραστεί και δεν συμβιβάζεται με τίποτα λιγότερο. Όπλο της σε αυτήν την περιπέτεια έχει την αφοπλιστική της ειλικρίνεια (εν είδει σαρκασμού), με την οποία  σε σημαδεύει και τελικά, η trigger της πετυχαίνει αβίαστα το γέλιο, υποδηλώνοντας ταυτόχρονα το πόσο «εντάξει» είναι με τον εαυτό της.

Και το ερώτημα παραμένει: Η Frances μας θα κατορθώσει να βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα σε όνειρα και πραγματικότητα ή η ανάγκη θα καταφέρει να την προσγειώσει στον κομφορμισμό μιας δουλειάς γραφείου που θα πνίγει τη δημιουργικότητά της?

* Το «Frances Ha» θα έχουμε την ευκαιρία να το ξαναδούμε στη μεγάλη οθόνη του Άστυ στα πλαίσια του Ταινιοράματος 2017 την Τετάρτη 31 Μαϊου, μέρα αφιερωμένη στον Αμερικανικό Ανεξάρτητο Κινηματογράφο.

Βαθμολογία: 3/5

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Ανασκόπηση: «Frances Ha» (2012)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s