Κριτική για το «Hidden Figures»

Από τον Νίκο Γαργαλάκο

Η ταινία «Hidden Figures» («Αφανείς Ηρωίδες») αναλαμβάνει να «δικαιώσει» την κρίσιμη συμβολή τριών σπουδαίων γυναικών στο έργο της NASA τη δεκαετία του ’60. Στα δύσκολα πρώτα χρόνια λειτουργίας του αμερικανικού διαστημικού προγράμματος, οι μαθηματικοί Κάθριν Τζόνσον, Ντόροθι Βον και Μαίρη Τζάκσον συνέβαλαν -η καθεμιά από το πόστο της- τα πλείστα στο επιτυχημένο εγχείρημα εκτόξευσης του αστροναύτη Τζον Γκλεν σε τροχιά γύρω από τη Γη. Κι όλα αυτά, κόντρα στην προκατάληψη και τις αντιξοότητες που γνώρισαν, όντας Αφροαμερικανίδες (με έδρα το Ερευνητικό Κέντρο «Λάνγκλεϊ» στη βαθιά συντηρητική νότια Βιρτζίνια). Ο σκοπός είναι ευγενής, δυστυχώς όμως το αποτέλεσμα είναι μια ταινία σε πλήρη σύγχυση, η οποία δείχνει ότι θέλει να «πλασάρει» την πραγματική ιστορία των τριών επιστημόνων σε ένα χαριτωμένα εύπεπτο και εμψυχωτικό περιτύλιγμα, αλλά καταμεσής του δρόμου ενδίδει πολλάκις στη δραματοποίηση των καταστάσεων, ανήμπορη να υιοθετήσει ένα συμπαγές ύφος. Η πληκτική, δίχως ίχνος λεπτότητας σκηνοθεσία, είναι μια διαρκής προαναγγελία αποτυχίας. Εμμένοντας στο να επαινεί τις πρωταγωνίστριες με κάθε τρόπο, ο Θίοντορ Μέλφι (διασκευάζει μαζί με την Άλισον Σρέντερ το ομώνυμο βιβλίο της Μάργκοτ Λι Σέτερλι) επιστρατεύει μια φόρμουλα σχηματικών χαρακτήρων, η οποία ισοδυναμεί με διαστρεβλωμένη εκδοχή της πραγματικότητας.

Η κακή μέρα από το πρωί φαίνεται. Το «Hidden Figures» συστήνεται ως ελαφρύ ιστορικό δράμα που θέλει να ευχαριστήσει τους πάντες, αλλά το προσποιητά σπιρτόζικο χιούμορ και το αφηγηματικά παρωχημένο στυλ -που τιμά μερικές από τις βασικότερες χολιγουντιανές συμβάσεις- προκαλούν εξαρχής ανάμικτα συναισθήματα. Θα ακολουθήσουν μερικές στιγμές τύπου «εύρηκα!», αρκετές περιπτώσεις όχι και τόσο διακριτικού σχολιασμού της ρατσιστικής κοινωνίας, αλλά και ορισμένες ήπιες διενέξεις με τους σχεδόν κωμικά απλουστευμένους «ανταγωνιστές». Ασφαλώς δεν λείπει και ο λευκός Αμερικανός με ευαισθησίες, στο πρόσωπο του επικεφαλής του τομέα διαστήματος, Αλ Χάρισον (Κέβιν Κόστνερ). Η διαχείριση των τριών ηρωίδων είναι άνιση (την πρωτοκαθεδρία έχει η ιστορία της μαθηματικής διάνοιας Κάθριν, ανάμεσα σε πλήθος αχρείαστων μονοπατιών δευτερεύουσας πλοκής), ενώ η πλοκή εγκλωβίζεται σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα, χωρίς αυτό να είναι το μοναδικό αίτιο της γενικότερης σεναριακής προβλεψιμότητας. Ξάφνου, οι «Αφανείς Ηρωίδες» βρίσκουν τραβηγμένες μελοδραματικές κορυφώσεις και ξεσπάσματα αξιοπρόσεκτης κακογουστιάς… Έρχονται στιγμές που οι απότομες εναλλαγές στο ύφος θυμίζουν αισθηματική σαπουνόπερα και δεν κολακεύουν καθόλου την ηθοποιία της Ταράτζι Π.Χένσον, με την καλή ερμηνεύτρια να πέφτει θύμα των περιστάσεων.

Φυσικά, βασική στόχευση της παραγωγής, εκτός του να βγάλει τις ηρωίδες της από την αφάνεια, είναι να ψέξει τον φυλετικό διαχωρισμό, περνώντας ένα ηθικοπλαστικό μήνυμα. Αυτό διόλου κακό θα ήταν, εφόσον βέβαια γινόταν με επιδέξιο τρόπο. Κάτι τέτοιο, όμως, όχι μόνο δεν συμβαίνει, αλλά η ταινία καταλήγει να αντικρούει τον ίδιο της τον εαυτό. Το παιχνίδι κυριαρχίας στο οποίο διαλέγει πλευρά, δεν είναι παρά μία ακόμα διάσταση του Ψυχρού Πολέμου. Αφήνοντας να παίξουν τα λόγια του προέδρου Τζον Κένεντι, το «Hidden Figures» μπορεί μεν να φουσκώνει υπερήφανα το στήθος, όμως το -υποτιθέμενο- σασπένς του βασίζεται εμφανέστατα σε ένα ερώτημα-φοβία: «Ποιος θα κάνει κουμάντο στο διάστημα; Αυτοί ή εμείς;» Τασσόμενη εμμέσως υπέρ της λογικής ότι μια πιθανή νίκη της Σοβιετικής Ένωσης ισοδυναμεί με καταστροφή, η ταινία πραγματοποιεί αφελέστατη επίκληση στη λογική της πόλωσης και του διαχωρισμού.

«Αφανείς ηρωίδες» μεν, αλλά τέτοια αναγνώριση… καλύτερα να τους έλειπε! Η ταινία πάντως συγκίνησε την αμερικανική Ακαδημία, αποσπώντας τρεις οσκαρικές υποψηφιότητες (μεταξύ αυτών και Καλύτερης Ταινίας).

Βαθμολογία: 1,5/5

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s