Κριτική για το «Gold»

Από τον Νίκο Γαργαλάκο

Στις ΗΠΑ της δεκαετίας του ’80, ο χρυσοθήρας Κένι Γουέλς (Μάθιου Μακόναχι) βλέπει την άλλοτε ευημερούσα οικογενειακή του επιχείρηση να φτάνει ένα βήμα πριν τη διάλυση. Παραδομένος στη διαίσθησή του, συμπράττει με τον γεωλόγο Μάικλ Ακόστα (Έντγκαρ Ραμίρεζ) και ταξιδεύει ως τη ζούγκλα της Ινδονησίας, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να χτυπήσει φλέβα χρυσού.

Με υπόθεση εμπνευσμένη από το σκάνδαλο της καναδέζικης εταιρείας Bre-X Minerals το 1997, η βιαστική, αδέξια πλοκή, και ο κωμικά παραμορφωμένος κεντρικός χαρακτήρας θα υπέγραφαν από μόνα τους την καταδίκη του «Gold», εάν δεν αποτελούσαν μοναχά την κορυφή του παγόβουνου στο «ναυάγιό» του. Είναι αξιοπερίεργο πώς ο σκηνοθέτης Στίβεν Γκάχαν, που είχε επιμεληθεί με τόση επιδεξιότητα τη δαιδαλώδη δομή ενός ευστοχότατου, απαιτητικού πολιτικού θρίλερ («Syriana», 2005), επανακαθορίζοντας ολόκληρο το είδος (υπέγραψε επίσης το σενάριο για το «Traffic» του 2000), υπέπεσε σε τόσα σοβαρά σφάλματα. Περαιτέρω διερεύνησης χρήζει και η τάση ενός ηθοποιού που έχει αποδείξει την αξία του, όπως είναι ο Μακόναχι, να το παρακάνει με τις ενεργητικές χειρονομίες και τις εκφράσεις, σχεδόν γελοιοποιώντας έναν ρόλο που είναι εξαρχής συνυφασμένος με την καρικατούρα. Ο πεισματάρης, μεγαλόστομος Κένι είναι η ατραξιόν του φωνακλάδικου τσίρκου που ονομάζουμε «Gold», τη στιγμή που το υποστηρικτικό καστ είναι αναίτια παραγκωνισμένο (αδικούνται κυρίως ο αβίαστα συγκρατημένος Ραμίρεζ και η Μπράις Ντάλας Χάουαρντ, που υποδύεται την συμβία του πρωταγωνιστή).

Όπως έχει αναφέρει ο ίδιος ο Γκάχαν, πρόκειται για την ιστορία ενός «ονειροπόλου». Τι πιο ταιριαστό λοιπόν από μερικές εικόνες που εντυπώνονται στον νου του Κένι κατά τη διάρκεια του ύπνου και επαρκούν για την κινητοποίησή του; Ένα τόσο απλοϊκό σκεπτικό, που κανείς επενδυτής δεν θα αποδεχόταν ώστε να αναμειχθεί, εγείρει ερωτήματα αναφορικά με την αποτελεσματικότητα συγκέντρωσης του απαιτούμενου κεφαλαίου για τη χρηματοδότηση των εργασιών. Η παράκαμψη του θέματος, όπως και οποιασδήποτε πειστικής απάντησης, συνεπάγεται τη συμβίωση μαζί του για ένα μεγάλο κομμάτι των περίπου 2 ωρών διάρκειας της ταινίας, για να φανεί τουλάχιστον ότι η σκοπιμότητα που εξυπηρετεί είναι διαφορετική από αυτή που φανταζόμαστε. Φτάνει, λοιπόν, στην πιο κρίσιμη καμπή της ταινίας, η στιγμή που αποδεικνύεται ότι τα ένστικτα του πρωταγωνιστή δεν είναι ένας «εύκολος» άσος στο μανίκι της πλοκής, αλλά μια ευκαιρία αφενός να δοθεί ταμπέλα στον ρόλο του στην υπόθεση και αφετέρου να βγουν συμπεράσματα κοινωνικοπολιτικού περιεχομένου. Βλέποντας τον Κένι να διανύει από το σημείο μηδέν το δύσβατο μονοπάτι μέχρι τη χρυσοφόρο πηγή, τα αμύθητα πλούτη και τούμπαλιν, το «Gold» διατίθεται να σχολιάσει από τη μία το άπληστο αμερικανικό όνειρο που θολώνει την κρίση και τη συνείδηση και από την άλλη να κάνει βουτιά στα έγκατα του αδιάκοπου ταξιδιού προς την πολυπόθητη επιτυχία. Συγκρίνοντας τον ξεπεσμένο, παραληρηματικό μέθυσο με τον αναγνωρισμένο, πάμπλουτο επιχειρηματία, οι μέρες που διάγει ο Κένι είναι διάσπαρτα μοιρασμένες, όμως εκείνος ποτέ δεν βρίσκεται με το «χρυσάφι» στα χέρια, ούτε παίρνει μερικές από τις σημαντικότερες αποφάσεις με γνώμονα το χρήμα (πεισματάρης γαρ). Αντιθέτως, παραμένει η ίδια κι απαράλλαχτη κωμική φιγούρα, αιώνια αφοσιωμένος στο κυνήγι ενός ονείρου που δεδομένης της τροπής των πραγμάτων, θα έπρεπε να μείνει οριστικά στη σφαίρα του άπιαστου.

Κριτική για το "Gold"

Η εξασφάλιση του απαιτούμενου επενδυτικού κεφαλαίου μετατοπίζει το σκηνικό στην ινδονησιακή ζούγκλα, όπου το αβαντάρισμα του πρωταγωνιστή (η Ακαδημία των Όσκαρ πάντως δεν… «τσίμπησε») παραμένει βασική προτεραιότητα, τη στιγμή που άλλα δομικά στοιχεία της ταινίας παραμελούνται. (SPOILER ALERT) Από την ξαφνική απώλεια των εργατικών χεριών μέχρι την εύρεση του χρυσού, σημαντικά γεγονότα δεν καλύπτονται επαρκώς. Αντίθετα, ο φακός ζουμάρει αφειδώς στον Κένι, όσο ο τελευταίος ταλανίζεται από την ελονοσία. Παγιώνεται, έτσι, η εντύπωση ότι το «Gold», στον βωμό ενός γρήγορου ρυθμού και της ανάδειξης μιας πρωταγωνιστικής ερμηνείας, αποτελεί μια αδιάκοπη συρραφή σκηνών, οι οποίες παρ’ όλο που συχνά παρουσιάζουν στενή χρονική ακολουθία, δεν συνδέονται αρμονικά. Η αδυναμία ομαλής μετάβασης από τη μία στην άλλη λειτουργεί εις βάρος του κλίματος που προσπαθεί να εδραιώσει ο σκηνοθέτης, ενώ ακόμη σοβαρότερο πλήγμα καταφέρνουν οι αδέξιες εναλλαγές στο ύφος, το οποίο παλαντζάρει αναποφάσιστα ανάμεσα στη σάτιρα και το δράμα, και τελικά μετουσιώνεται σε ένα θρίλερ πνιγμένο στα κλισέ, που κανείς δεν μπορεί να πάρει εντελώς στα σοβαρά. Ενσάρκωση της τελευταίας παθογένειας είναι ο κεντρικός ήρωας, με το αλλαγμένο παρουσιαστικό του Μακόναχι (καταϊδρωμένος, με γυαλιστερή φαλάκρα, πειραγμένη οδοντοστοιχία και κοιλίτσα) που τόσο είχε λειτουργήσει στο «Dallas Buyers Club», να εκτρέπει την προσοχή.

Με τα λίγα τα περιθώρια που αφήνει ο χαρακτηρισμός του πρωταγωνιστή, ελάχιστα πράγματα μένουν για να ξεδιαλυθούν πάνω του. Έχοντας αντιμετωπιστεί «ελαφρά τη καρδία» και θυματοποιηθεί από τους δημιουργούς του, ο αμοραλιστής Κέννυ, μέσα στην αδαημοσύνη του, θέλει να κερδίσει τη συμπάθεια του θεατή, ενώ (SPOILER ALERT) η κλισέ και αποπροσανατολιστική καταφυγή στο «happy end» αποσκοπεί ολοφάνερα στη δικαίωσή του. Πλέον, είναι αδύνατον να ιδωθεί ως μέρος του ευρύτερου προβλήματος που πηγάζει από τη δηλητηριώδη απληστία (κι όμως, άνθρωποι παρόμοιας ιδιοσυγκρασίας συμπεριλαμβάνονται στους βασικούς υπαιτίους). Συνεπώς, ακολουθείται μια διαδρομή εκ διαμέτρου αντίθετη από αυτή που διανύουν ο Μάρτιν Σκορσέζε στον «Λύκο της Wall Street» («The Wolf of Wall Street», 2013) και ο Άνταμ ΜακΚέι στο «Μεγάλο Σορτάρισμα» («The Big Short», 2015), πραγματευόμενοι -με προσοχή στη λεπτομέρεια- την καπιταλιστική ασυδοσία και την «πτώση». Αξίζει αναφοράς και το κλασικό αριστούργημα του Τζον Χιούστον,»Ο Θησαυρός της Σιέρα Μάντρε» («The Treasure of the Sierra Madre», 1948)· ο λόγος για τρεις ταινίες-επιρροές που το «Gold» αποτυγχάνει να κατανοήσει.

Βαθμολογία: 1,5/5

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s