Κριτική για το «Arrival»

Από τον Νίκο Γαργαλάκο

Η απρόσμενη άφιξη εξωγήινων σκαφών σε διάφορα μέρη της Γης θέτει τον πλανήτη σε κατάσταση συναγερμού. Καθώς τα κίνητρα της επίσκεψης παραμένουν αμφίβολα, μια γλωσσολόγος καλείται να διεισδύσει μαζί με την αμερικανική στρατιωτική αποστολή στα ενδότερα των αστροπλοίων με σκοπό να ξεδιαλύνει τις προθέσεις των επισκεπτών, μεταφράζοντας τα λεγομενά τους. Θα μπορούσε να είναι απλά μια αποτυχημένη επαναπροσέγγιση του «Close Encounters of the Third Kind» («Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου», 1977), όμως το «Arrival» («Η Άφιξη») ακολουθεί μια εντελώς διαφορετική πορεία και ο δημιουργός του, Ντενί Βιλνέβ, τα καταφέρνει τόσο καλά που τελικά η ταινία δεν μπαίνει ποτέ σε άμεση σύγκριση με το έργο του Σπίλμπεργκ.

Μολονότι τα εναγκαλισμένα με λυκόφως ανοιχτά τοπία αποπνέουν άγρια ομορφιά, και, από κοινού με την περιπλάνηση στο υποβλητικά αρχιτεκτονημένο οβαλοειδές διαστημόπλοιο, δίνουν εξαρχής υπόσταση στην ένταση της επικείμενης συνάντησης, το αδιαμφισβήτητο ατού του «Arrival» είναι το σενάριο. Παρμένο από τη βραβευμένη νουβέλα του Τεντ Τσιάνγκ, «Story of your life» («Η ιστορία της ζωής σου»), το πρωτογενές υλικό διασκευάζεται από τον Έρικ Χέισερερ και προσαρμόζεται άψογα στα κινηματογραφικά μέτρα μιας ευφυούς sci-fi ταινίας από έναν σύγχρονο δεξιοτέχνη του σινεμά (Βιλνέβ), κερδίζοντας δικαιωματικά την προσήλωση. Με σημείο αναφοράς τη συντονισμένη προσπάθεια εξεύρεσης διαύλου επικοινωνίας ανάμεσα στον άνθρωπο και τα εξωγήινα όντα, η γλώσσα τίθεται στο επίκεντρο της συλλογιστικής, ως παράγοντας καθορισμού του τρόπου σκέψης και αντίληψης του χρόνου. Έτσι, η αντιπαραβολή των δύο ειδών εκθέτει τους περιορισμούς της γραμμικότητας που χαρακτηρίζει την ανθρώπινη επικοινωνία, καταλήγοντας σε ένα γλυκόπικρο μήνυμα ζωής που κυμαίνεται μεταξύ χαμένων προοπτικών και περιθωρίων για αξιοποίησή τους. Η επικριτική ματιά στα τερτίπια των φιλοπόλεμων και συμφεροντολόγων πολιτικών ηγεσιών, αλλά και στις σπασμωδικές αντιδράσεις της έμφυτα καχύποπτης μάζας, παραπέμπει σε συμπεριφορές μισαλλοδοξίας και εθνικιστικές τάσεις με αφορμή υπαρκτά, απτά και αμιγώς «γήινα» ζητήματα. Τραγική ειρωνεία η αναπόφευκτη πτώση των γεφυρών επικοινωνίας μεταξύ των ισχυρών κρατών, ενόσω το ανθρώπινο είδος παλεύει να «χτίσει» την επαφή με τους επισκέπτες από το διάστημα. Κι όμως, μέσα σε ένα «μουντό» παρόν, η ταινία αφήνει να διαγραφεί μια αχτίδα αισιοδοξίας για την ανθρωπότητα, κάνοντας σαφή υπαινιγμό στο επόμενο βήμα, το οποίο θα εξαρτηθεί από διαδικασίες ανάπτυξης της ενσυναίσθησης.

Παίζοντας υπομονετικά μέχρι τέλους με το μυαλό όσων αποδεχθούν την πρόκληση της σκεπτόμενης επιστημονικής φαντασίας, το «Arrival» αποτελεί πάνω από όλα ένα ισχυρό υπαρξιακό δράμα με φιλοσοφικές προεκτάσεις. Όπως είναι ταιριαστό λοιπόν, η ερμηνεία της Έιμι Άνταμς συνιστά ακρογωνιαίο λίθο όσων προσπαθεί να πει η ταινία, αντικατοπτρίζοντας την αγωνία για το άγνωστο, την πάλη της εσωτερικής αναζήτησης και τη διαύγεια που συνοδεύει την αποδοχή του σκοπού ο οποίος διέπει το σύνολο των γεγονότων (μια ευδιάκριτα ντετερμινιστική οπτική). Μιλώντας την «εξωγήινη» γλώσσα που η ίδια πραγματεύεται, «Η Άφιξη» διαθέτει σύνθετο πλαίσιο και εκλεπτυσμένο όραμα.

Βαθμολογία: 4/5

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s