Κριτική για το «Brzezina» (1970)

Από τον Νίκο Γαργαλάκο

Στην προπολεμική Πολωνία, ένας φυματικός νέος βρίσκει καταφύγιο στην ιδιόκτητη φάρμα του αδελφού του για να περάσει το τελευταίο στάδιο της αρρώστιας. Ο Αντρέι Βάιντα διασκευάζει την ομώνυμη νουβέλα του Γιάροσλαβ Ιβασκίεβιτς (σ.σ. «Το Δάσος με τις Σημύδες»), εξυμνώντας τη ζωή μέσα από την πορεία προς τον θάνατο και κατ’ επέκταση τη συνειδητοποίηση της ανθρώπινης φθαρτότητας.

Διανύοντας τα τελευταία βήματα ενός φαινομενικά ζοφερού μονοπατιού, ο ρόλος του Στάνισλαβ (διά χειρός Όλγκιερντ Λουκάζεβιτς, σε μια διεγερτική ερμηνεία) αποτυπώνει κρυστάλλινα την αντίληψη ότι ακόμη και το τέλος ενός μεμονωμένου ατόμου γίνεται κομμάτι μιας αέναης συνέχειας, στην οποία συντελούν τα πάντα. Η προδιαγραφόμενη διαδρομή του ανάγεται με πολύ γλαφυρό τρόπο σε έναυσμα για εορτασμό της ζωής. «Διψασμένος» ακόμα, θέλει να αδράξει τις τελευταίες του μέρες, αλλά και να βρει την εσωτερική του γαλήνη. Η στάση αυτή έχει αντίκτυπο στον αδελφό του, Μπόλεσλαβ (ένας εξαιρετικός Ντάνιελ Ολμπρίτσκι), ο οποίος μετά τον θάνατο της συζύγου του έχει παραιτηθεί εντελώς από το να ζει. Το παιχνίδι των αντιθέσεων που φέρνει στην επιφάνεια η αλληλεπίδραση των δύο θα φανερώσει ότι υπάρχουν συναισθήματα που μπορούν να υπερκεράσουν την αγωνία του αφανισμού, αλλά και τον ίδιο τον θάνατο.

Το φυσικό τοπίο είναι ένα από τα ισχυρότερα όπλα στη φαρέτρα του Βάιντα, αφού ακόμα και οι εποχικές διακυμάνσεις έχουν το νόημά τους, σε μια ταινία με διάχυτους συμβολισμούς. Οι εικόνες σφύζουν λυρισμού, και το δέσιμό τους με τους χαρακτήρες και τις φάσεις τους φανερώνουν ακράδαντη πίστη στη λεπτομέρεια, που αποδίδει τα μέγιστα, υποστηριζόμενη από τον μεγαλόπνευστο χειρισμό της κάμερας. Τελικά, αυτό που μένει ως συμπέρασμα είναι ότι ελάχιστοι θα μπορούσαν να «εκμαιεύσουν» μια τόσο ηχηρή νότα αισιοδοξίας από μια θλιβερή ιστορία πρόωρης απώλειας, όπως το έκανε εδώ ο Πολωνός δημιουργός.

Βαθμολογία: 4/5

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s